ALPER TURGUT

 

Taksim’e çıkmak, eskiden vazgeçilmezimiz idi, sürekli oraya koşardık, tereddütsüz. Şimdi Beyoğlu’na gitmek, zulüm gibi bir şey, mecburen orada isek, bitse de gitsek moduna geçiyoruz, ister istemez. Bizim bildiğimiz Beyoğlu, elbette tarihi Pera ile boy ölçüşemezdi, lakin Pera diye bir yer artık yoktu. Çünkü bundan 145 sene evvel, Büyük Pera Yangı’nında 65 cadde ve 163 mahalle içerisindeki çoğu ahşap toplam 8.000 bina kül oldu, tarihe savruldu. Londra’nın kaderini değiştiren, 13287 binayı yok eden, o tarihte 80 bin nüfuslu kentte, 70 bin kişiyi evsiz bırakan Büyük Londra Yangını (1666) ile yarışır bir felaket. Şimdi AVM’ler çağındayız, betonun tutsağıyız, yeşili de, rüzgarı da sevmeyen bir kent. İstanbul, sonbaharın kahverengi tonunu, dökülen yapraklarda görmek için, şehirden çıkmamız gerekiyor resmen. Neyse… Osmanlı’yı örnek alacaksanız şayet, estetiği, sanatı, müziği, kültürü de örnek almanız gerekiyor, oysa siz ne kadar haslet varsa, yok etmek peşindesiniz, resimdeki meşhur Naum Tiyatrosu, az önce zikrettiğim yangında yok oldu, güzelliğe bakın, ahşap, 1500 kişilik, localı, padişahlı, operalı, bir eser, 1844’te yapılmış, ömrü uzun olmamış. Şimdi arsasında Çiçek Pasajı ve Aynalı Pasaj var. Bu ikinci tiyatromuz, bundan önceki Fransız Tiyatrosu, o da sizlere ömür, Elhamra Pasajı geçti yerine.

 

Peki, karşısında ne vardı? Meşhur St. Antoine Kilisesi mi? Yok, kilise sonradan oldu, o bina da tiyatroydu, Concordia Tiyatrosu idi. Daha öncesinde de kumarhane ve batakhaneydi, günahlarından arındırmak için yıktılar, yerine kilise yaptılar. Amerikan Alkazarı, Kuşlu Tiyatro, Pirinççi Gazinosu, Apollon Tiyatrosu, Avrupa Tiyatrosu, Ahali Tiyatrosu, Tekke Yazlık Tiyatrosu, hepsi ahşap idi, cayır cayır yandı. Hah, bunları niye yazdım, uzun bir aradan sonra bugün tiyatroya gittim, Kadıköy’deki Tiyatro Ak’la Kara’ya, Üç Nokta adlı oyunu seyrettim, sonra çıkınca sağda başka bir tiyatro çıktı karşıma, solda başka bir sahne, Kadıköy, tiyatrolar merkezine dönüşüyor, ne güzel! Peki, kentin kalbi, güzelim Pera, pardon Beyoğlu ne halde? İşte Beyoğlu’na yazık oldu, Kadıköy resmen rol çalıyor.